Een levenstestament kunt u op papier zelf opstellen, maar voor juridische geldigheid bij instanties als banken is een notariële akte vereist. Met dit document legt u financiële, medische en persoonlijke wensen vast voor situaties waarin u zelf geen beslissingen meer kunt nemen.

Waarom een levenstestament rust geeft

De gedachte de controle te verliezen door ziekte of een ongeluk houdt velen bezig. Zonder voorbereiding bepaalt de wet wie er voor u beslist — via een door de rechtbank aangestelde bewindvoerder. Dit is een langdurig, kostbaar proces zonder garantie dat de aangestelde persoon uw wensen kent.

Meer dan 1,8 miljoen Nederlanders hebben inmiddels een levenstestament opgesteld; alleen vorig jaar kwamen er 263.000 bij.

De twee pijlers van het levenstestament

Een volledig levenstestament bestaat uit twee complementaire onderdelen:

  • Financiële volmacht — geeft iemand bevoegdheid om uw financiën te beheren, van rekeningen betalen tot vastgoedtransacties
  • Medisch-persoonlijke volmacht — legt uw zorgwensen vast en geeft iemand de bevoegdheid om namens u met artsen te communiceren

De gevolmachtigde kiezen

Wijs één of meerdere vertrouwenspersonen aan. Gebruikelijke keuzes zijn een echtgenoot, volwassen kinderen, goede vrienden of professionals. U kunt kiezen voor:

  • Één gevolmachtigde — efficiënt, vereist volledig vertrouwen
  • Meerdere onafhankelijke gevolmachtigden — flexibel, maar vereist interne afstemming
  • Meerdere gevolmachtigden met gezamenlijke goedkeuring — extra toezicht, maar soms trager

Benoem ook een opvolger voor het geval de primaire keuze wegvalt.

Medische en persoonlijke wensen vastleggen

Dit deel gaat verder dan bureaucratie — het bewaart uw stem voor momenten dat u zelf niet meer kunt spreken. Door uw wensen nu duidelijk te maken, voorkomt u dat onmogelijke beslissingen op de schouders van uw naasten terechtkomen.

  • Behandelverbod — welke specifieke behandelingen u weigert en onder welke omstandigheden
  • Niet-reanimeringsverklaring — uw wens om geen reanimatie toe te passen
  • Euthanasieverzoek — formele vastlegging voor ondraaglijk en uitzichtloos lijden
  • Medische volmacht — wie namens u beslissingen neemt en uw medisch dossier mag inzien

Bespreek ook dagelijkse voorkeuren: waar wilt u wonen, welke kleding draagt u graag, wat is voor u kwaliteit van leven?

Notarieel of zelf opstellen?

Zelf opstellen lijkt goedkoper, maar banken, verzekeraars en zorgaanbieders accepteren alleen notarieel vastgelegde documenten. De notaris verifiëert uw identiteit, beoordeelt uw wilsbekwaamheid, zorgt voor juridisch waterdichte bewoording en registreert het levenstestament in het Centraal Levenstestamentenregister (CLTR).

Notariskosten liggen doorgaans tussen €345 en €1.000. Beschouw dit niet als kosten, maar als investering in zekerheid en gemoedsrust.

Een perfect opgesteld document heeft geen waarde als het niet vindbaar is op het moment dat het nodig is.

Toegankelijkheid en beheer

Registratie in het Centraal Levenstestamentenregister (CLTR) is essentieel. Platforms zoals de Digitale Kluis van Registor bewaren een veilige kopie naast uw verzekeringen, bankgegevens en toegangsgegevens.

Herzie uw levenstestament elke vijf jaar om te controleren of het nog aansluit bij uw actuele wensen en omstandigheden.